Behandeling van ernstig overgewicht

Allereerst wordt er gestreefd naar een stabiel en gezond gewicht. Snel aankomen en afvallen is heel ongezond voor een mens. Hulp van een diëtiste of fysiotherapeut kan uitkomst bieden voor het bereiken van een gezond gewicht. De internist zal u hierin begeleiden hierin en kan eventueel een behandeling zoals de maagballon adviseren.

Daarnaast kan de internist door zijn brede kennis van het menselijk lichaam goed het risico op bijkomende complicaties inschatten. Obesitas gaat vaak samen met een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterol en diabetes type 2. De internist heeft ook aandacht voor de behandeling van deze ziektebeelden. Hij kan bijvoorbeeld bloeddrukverlagende medicijnen voorschrijven.

De internist is bij uitstek een specialist die door zijn brede kennis van het menselijk lichaam goed kan inschatten waar de mogelijke oorzaken liggen. Daarna kan hij u eventueel naar andere specialisten verwijzen voor verdere behandeling.

Verschillende methoden van behandeling:

De behandeling van Obesitas is afhankelijk van de categorie van overgewicht waarin de patiënt zich bevindt. Ook de bereidheid om te veranderen en overgewicht aan te pakken spelen daarin een belangrijke rol. In de meeste gevallen zal men starten met het maken van veranderingen in de leefstijl en dus ook in het voedingspatroon en het bewegingspatroon. Hieronder vindt u een vijftal mogelijkheden die achtereenvolgens een mogelijkheid kunnen zijn voor mensen met Obesitas:

  • • Veranderingen in dieet en voedingspatroon
  • • Lichamelijke activiteit en inspanning
  • • Gedragsverandering
  • • Maagballon
  • • Behandeling op basis van medicatie
  • • Chirurgische ingrepen

Veranderingen in het dieet en voedingspatroon

Het verminderen van het aantal calorieën en het eten van gezonder voedsel zijn van vitaal belang voor het overwinnen van Obesitas. Aangezien het de beste manier is om geleidelijk ( halve tot hele kilo per week) af te vallen, is het belangrijk om geen drastische en onrealistische dieetveranderingen te doen. Crash diëten zullen u op de lange termijn niet helpen van de Obesitas af te komen.

Behandeling op basis van diëten en voedingsvoorschriften:

Innemen van minder calorieën

De sleutel tot gewichtsverlies is het verminderen van de hoeveelheid calorieën die u inneemt. Uw arts kan op basis van uw eet- en drinkgedrag een goede inschatting maken van de hoeveelheid calorieën die u dagelijks inneemt en de hoeveelheid die u verbruikt. Uw arts kan dan bepalen hoeveel calorieën u dagelijks moet innemen om gewicht te verliezen. Dit ligt meestal tussen de 1.000 en 1.600 calorieën.

Voller gevoel met minder eten

Het concept van energiedichtheid kan u helpen uw honger te stillen met minder calorieën. Hoe? Dat leggen we u uit. Alle voedingsmiddelen hebben een bepaald aantal calorieën binnen een bepaald volume. Zo hebben desserts, snoep, vetten en bewerkte voedingsmiddelen een hoge energiedichtheid. Dat wil zeggen, een kleine hoeveelheid van dit type voeding bevat een grote hoeveelheid calorieën. Andere voedingsmiddelen zoals groente en fruit hebben een lage energiedichtheid. Ze hebben een groter volume met een minder aantal calorieën. Door het eten van grotere porties met caloriearme voedingsmiddelen vermindert het knagende hongergevoel, neemt u minder calorieën in en heeft u een beter gevoel na de maaltijd.

Het aannemen van een gezond voedingspatroon

Het is belangrijk om het voedingspatroon in zijn geheel gezonder te maken. Meer plantaardig voedsel zoals fruit, groenten en volkoren koolhydraten is een goed begin. Leg ook de nadruk op magere eiwitten zoals bonen, linzen, soja en mager vlees. Tweemaal per week vis eten levert ook een positieve bijdrage aan een gezonder voedingspatroon. Ook is het belangrijk om het innemen van zout en suikers te beperken. Eet kleine hoeveelheden vetten en zorg er in ieder geval dat deze vetten komen van goede bronnen zoals noten-, olijf- of koolzaadolie.

Wees op uw hoede voor onrealistische diëten

Laat u niet verleiden tot diëten die snel en gemakkelijk gewichtsverlies beloven. De realiteit is dat er geen magische voedingsmiddelen of snelle oplossingen zijn die gewichtsverlies op lange termijn kunnen garanderen. Ook als u snel veel gewicht verliest met bijvoorbeeld een crash dieet, is de kans groot dat de kilo’s weer terugkomen als u stopt met het dieet. Om op een goede manier gewicht te verliezen, zult u gezondere eetgewoonten moeten aanleren. De term ‘gewoonten’ is belangrijk, want alleen dat garandeert resultaat op de lange termijn.

Lichamelijke activiteit en inspanning

Uiteraard is lichamelijke activiteit een belangrijk onderdeel voor mensen die veel gewicht willen verliezen. Verhoogde fysieke activiteit of oefening is ook een essentieel onderdeel van de behandeling van Obesitas. Mensen die in staat zijn hun gewichtsverlies te behouden voor langer dan een jaar doen regelmatig aan lichaamsbeweging.

Lichamelijke oefening en sport

Het advies voor mensen met ernstig overgewicht is om tweeënhalf uur per week intensieve fysieke activiteit te doen om verdere gewichtstoename te voorkomen. En zelfs een bescheiden hoeveelheid gewicht te verliezen. Om echter significant gewichtsverlies te bereiken zullen mensen met Obesitas 250 tot 300 minuten per week van lichamelijke oefening moeten krijgen. Uiteraard zal dit geleidelijk moeten gebeuren. In eerste instantie zullen conditie en uithoudingsvermogen opgebouwd moeten verbeteren om tot deze inspanning te komen. De meest effectieve manier is wanneer men de trainingsessies verspreiden over de dag in blokjes van vijf of zes minuten per keer.

Verhogen van de dagelijkse activiteit

Hoewel regelmatige sportbeoefening of intensieve fysieke inspanning de meest efficiënte manier is om calorieën te verbranden, kunnen ook kleinere inspanningen daarbij helpen. Het maken van eenvoudige veranderingen in de dagelijkse activiteiten kan op de lange termijn grote voordelen opleveren. Parkeer de auto bijvoorbeeld verder weg van de ingang, doe eens wat extra huishoudelijke taken, doe de tuin eens zelf en sta eens wat vaker op om een rondje te lopen in of rondom het huis.

Gedragsverandering

Het veranderen van leefstijl vraag om gedragsverandering. Dat lijkt gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het is belangrijk om eerst uw huidige gedrag te analyseren en erachter te komen welke factoren en situaties bijdragen of hebben bijgedragen aan uw overgewicht. Gedragverandering is niet iets wat mensen alleen hoeven te doen.

Gedragstherapie

GGZ-medewerkers of andere geestelijke gezondheidszorg professionals kunnen u helpen bij het in verband brengen van uw emoties, gedrag en eetgedrag. Gedragstherapie kan u helpen te begrijpen waarom u zoveel eet en u eventueel op een gezonde manier te leren omgaan met uw angst. U kunt ook leren om uw voedingsinname te controleren, u kunt beter begrijpen voor welke triggers u moet oppassen en u kunt leren hoe u moet omgaan met onbedwingbare trek. Deze vorm van begeleiding is ook mogelijk via telefoon, email of een website. U kunt kiezen voor individuele begeleiding of begeleiding op collectieve basis.

Steungroepen

Sommige mensen met Obesitas vinden veel steun en inzicht bij groepen waar andere mensen met Obesitas bij zijn aangesloten. Het kan motiveren om uw uitdagingen te delen met anderen. U kunt daarvoor contact opnemen met uw arts, lokale ziekenhuis of een commerciële instantie zoals de Weight Watchers.

Maagballon

Bij mensen met ernstig overgewicht kan het plaatsen van een maagballon of een maagverkleinende operatie een goede oplossing zijn. De maagballon is uiterst geschikt voor wie een operatie (zoals een maagverkleining) te gevaarlijk is. Doordat de maag gevuld is ontstaat een vol gevoel waardoor de eetlust vermindert. Een maagballon in combinatie met een gezond voedingspatroon behaalt voor veel mensen uitstekende resultaten.

Behandeling op basis van medicatie

Het is het beste om gewicht te verliezen door een gezond dieet en regelmatige lichaamsbeweging. In bepaalde situaties kan medicatie een hulpmiddel zijn bij het verliezen van gewicht. Deze medicatie is echter altijd bedoeld om te gebruiken in combinatie met een dieet, voldoende lichaamsbeweging en/of gedragsverandering. En niet in plaats van één van deze factoren, want dan heeft het gebruik van medicatie niet zoveel zin.

Uw arts kan medicatie tegen overgewicht adviseren als een andere behandelmethoden niet heeft gewerkt. U heeft daarbij een BMI van hoger dan 27 en u ondervindt ook medische complicaties als gevolg van uw overgewicht zoals diabetes, slaap apneu of hoge bloeddruk.

Chirurgische ingrepen

Bariatrische chirurgie

Bij Bariatrische chirurgie (gewichtsverlies chirurgie) beperkt men de hoeveelheid voedsel die iemand in staat is om te eten door middel van een chirurgische ingreep. Deze vorm van chirurgie biedt de beste mogelijkheid om veel gewicht te verliezen, maar kan ook serieuze gezondheidsproblemen opleveren.

Gewichtsverlies chirurgie voor Obesitas kan overwogen worden indien:

U extreem overgewicht heeft, met een BMI van 40 of hoger. U heeft een BMI van 35 tot 39,9, maar u ondervindt ook serieuze gezondheidsproblemen zoals diabetes of een zeer hoge bloeddruk. Een andere belangrijke voorwaarde is dat u toegewijd bent om veranderingen te maken aan uw leefstijl al voordat u de operatie ondergaat.

Bariatrische chirurgie kan mensen helpen om 50 procent of zelfs meer van hun overtollige kilo’s te verliezen. Het is echter geen wondermiddel. Het succes van de ingreep is zeer afhankelijk van de inzet van patiënt en de bereidheid om levenslange veranderingen aan te brengen in eet- en bewegingspatroon.

Bariatrische chirurgie is te verdelen in drie vormen: restrictieve ingrepen, malabsorptieve ingrepen en een combinatie van deze twee ingrepen.

Restrictieve ingrepen

Bij restrictieve ingrepen wordt een klein maagreservoir gemaakt. Dat beperkt de voedselopname. Bovendien ervaart men sneller en langer een volheidgevoel. De maagband is een voorbeeld van een restrictieve ingreep.

Laparoscopische verstelbare maagband

Met deze procedure wordt de maag eigenlijk verdeeld in twee zakjes met een opblaasbare band. Door de band strakker te trekken kan de chirurg, zoals bij het aantrekken van de riem, de ruimte tussen de twee zakjes verkleinen. Op die manier kan de maaginhoud worden verkleind en daarmee een vol gevoel worden gecreëerd. Deze ingreep is populair omdat het een non-invasieve ingreep is. In het algemeen veroorzaakt deze methode gestaag gewichtsverlies. De methode zal echter net zoals bij andere ingrepen niet werken zonder gedragsverandering.

Maagverkleining

Bij deze procedure wordt een deel van de maag verwijderd en wordt er dus een kleiner reservoir voor voedsel gecreëerd. Deze ingreep biedt blijvend gewichtsverlies, maar het vormt een groter risico op ondervoeding en vitamine tekorten. Daarbij is de ingreep ook niet zonder gevaar. In het algemeen komen alleen mensen met een Body Mass Index van 50 of meer voor deze procedure in aanmerking.

Malabsorptieve ingrepen

Bij malabsorptieve ingrepen wordt de maag meestal ook wel iets kleiner gemaakt, maar het de focus ligt op het beperken van de opname van voedingsstoffen. Dat wordt gerealiseerd door het passeren van een deel van de dunne darm (bypass) waardoor de opname – absorptie – van calorieën wordt beperkt.

Maagbypass operatie

In veel landen is dit een populaire ingreep. Dit komt omdat het relatief goede resultaten biedt op de lange termijn. Met een maagbypass creëert de chirurg een klein zakje aan de bovenkant van de maag (een nieuwe kleinere maag). Vervolgens wordt er een directe verbinding gemaakt van dit zakje naar de dunne darm. Voedsel en vloeistoffen vloeien op deze manier rechtstreeks in de dunne darm en omzeilen zo het grootste deel van de maag en de darm.

De anatomie van de dunne darm wordt gewijzigd om de spijsverteringssappen (gal uit de lever en galblaas en pancreassappen – enzymen afgescheiden door de alvleesklier) zo af te leiden dat ze pas in het midden of aan het eind van de dunne darm in contact komen met de ingenomen voedingsstoffen. Het gevolg hiervan is een verminderde opname van voedingsstoffen, minder calorieën.

Gecombineerde restrictieve/malabsorptieve ingrepen

Bij gecombineerde restrictieve/malabsorptieve ingrepen wordt een klein maagreservoir gecreëerd (restrictief) en wordt een deel van de dunne darm gepasseerd (malabsorptief). De Roux-en-Y Gastric Bypass is de meest uitgevoerde gecombineerde ingreep in Nederland. Met deze bypass vormt met behulp van kleine nietjes een klein maagreservoir van(15ml).

De rest van de maag wordt niet weggenomen maar met nietjes volledig afgescheiden van het bovenste deel van de maag. Vervolgens wordt er een opening gemaakt in het middelste deel van de dunne darm en wordt de nieuwe kleiner maag hierop aangesloten. Hierdoor heeft de patiënt enerzijds sneller een voller gevoel en zal minder voedsel worden opgenomen door de darmen.